Reisverslag: duiken in Mikomoto

Japan is een land waar ik eigenlijk altijd al naartoe wilde. De cultuur, het eten en de natuur spreken me enorm aan, maar voor deze reis had ik één heel specifieke reden: duiken bij het wereldberoemde Mikomoto. Dit kleine eiland voor de kust van het Izu-schiereiland staat bekend om de grote scholen hamerhaaien die hier regelmatig worden gezien. Voor mij als duiker een goede reden om eindelijk eens naar Japan te gaan!

De kans om tientallen, of zelfs honderden, hamerhaaien bij elkaar te zien zwemmen, maakt Mikomoto een bijzondere duikbestemming. Maar het is ook een plek waar je rekening moet houden met stevige stromingen en wisselende omstandigheden. Je weet dus nooit helemaal wat je onder water gaat tegenkomen. We hadden in totaal drie dagen ingepland om hier te duiken. Zou het ons lukken om die indrukwekkende scholen hamerhaaien te zien?

Margriet werkt bij EWDR als marketing- en contentspecialist. Daarnaast is ze fanatiek duiker en duikinstructeur. Elk jaar wilt ze graag op nieuwe plekken duiken. Ook dit jaar is dat gelukt: Japan is van de bucketlist. In dit reisverslag neemt ze je mee tijdens haar duikdag in Mikomoto in Japan. Benieuwd naar de hele reis? Dat lees je in het volledige reisverslag!

Vroeg opstaan en naar de duikschool

De dag begint vroeg. Om 06:00 uur staat het busje van Mikomoto Hammers al voor het hotel om ons op te halen. De zon is al op, dus we staan in het daglicht te wachten op het busje dat 5 minuten voor de afgesproken tijd aan komt rijden bij de ingang van het hotel. We verblijven in het fijne Tokyu Hotel, een mooi hotel met uitzicht over de baai. Het hotel is bovendien een partner van de duikschool, waardoor we hier worden opgehaald in plaats van bij het station.

De duikschool werkt heel efficiënt. In het busje krijgen we de formulieren die we moeten invullen en ondertekenen. Daarna start de briefingvideo, die we onderweg bekijken. De rit naar de duikschool duurt ongeveer vijftien minuten.

De video legt vooral uit hoe de dag verloopt: hoe we het water in en uit gaan, hoe we moeten handelen als we haaien zien en waar we op moeten letten bij stroming. De regels voor het omgaan met haaien zijn duidelijk: niet achter ze aan zwemmen, afstand houden en respect hebben voor de dieren. Ook wordt uitgelegd wat je moet doen als je in een neerwaartse stroming terechtkomt. Handig om deze informatie alvast te hebben, al krijgen we later van onze duikgids nog een briefing voor de specifieke duiklocaties.

Bij aankomst ligt onze huuruitrusting al klaar. In IKEA-tassen! Dat vind ik dan weer leuk, want precies zo’n tas gebruik ik thuis ook om mijn natte duikuitrusting achter in de auto te gooien. Een aanrader trouwens: ze zijn spotgoedkoop, waterdicht en er past verrassend veel in.

Bij de huuruitrusting zit ook een duikcomputer. Het is hier extra belangrijk om je diepte goed in de gaten te houden, omdat een neerwaartse stroming kan voorkomen. Ik heb mijn eigen computer meegenomen. Dat vind ik sowieso prettiger en bovendien moet ik hem instellen voor nitrox. Als je nitrox-gecertificeerd bent, kun je hier gratis met nitrox duiken.

Er zijn twee ruime kleedkamers waar we ons kunnen omkleden. Daarna controleren we onze tassen en kijken we of alles past. We laten de tassen achter in de kleedkamer en lopen met onze wetsuits half aan en de duikschoenen aan richting de boot.

Aan boord: alles goed geregeld

Om 07:00 uur vertrekt de boot. Het is maar een klein stukje lopen naar de haven, waar de boot al klaarligt. Onze tassen met duikuitrusting worden achter in een pick-up geladen en naar de boot gebracht.

Het is hoogseizoen bij Mikomoto en de boot kan maximaal vijftig mensen aan boord hebben. Ook deze ochtend zit hij behoorlijk vol. Om de verschillende groepen uit elkaar te houden, krijgt iedereen een gekleurd armbandje. Zo kunnen we gemakkelijk onze eigen groep en gids vinden. Iedere groep heeft een eigen plek op de boot om de uitrusting klaar te maken en het water in te gaan.

De vaartocht naar de duiklocatie duurt ongeveer vijftien minuten. Ondertussen maken we alles klaar en controleren we onze uitrusting. Ook krijgen we onze loodgordels. Vooraan op de boot is een droge zone waar je je tas kunt achterlaten. Verder is er een grote watertank met herbruikbare bekers, waarbij duidelijk staat aangegeven welke bekers schoon en welke gebruikt zijn. Aan beide kanten van de boot is bovendien een toilet en een douche met warm water. Dat is prettig, zeker na een duikdag op zee.

Onze gids geeft de briefing in het Engels. Onze groep is behoorlijk internationaal, met een Nederlander (ikzelf), een Italiaan, een Duitser, een Fransman en een Amerikaan. Het Engels van de gids is niet perfect, maar voldoende om het duikplan goed te begrijpen. Hij gebruikt ook een kaart van het eiland Mikomoto, zodat we een beter beeld krijgen van waar we zijn en waar we gaan duiken.

Zodra we bijna bij de locatie zijn, doen we onze loodgordels om en trekken we de rest van onze uitrusting aan. Iedere groep gaat op hetzelfde moment naar de achterkant van de boot. Zodra de gids het sein geeft, springen we met een giant stride het water in, terwijl de boot verder vaart. Het is dus belangrijk dat je op tijd klaarstaat.

We wachten tot iedereen in het water ligt en dalen daarna als groep af. De gids is vooraf heel duidelijk: we duiken niet in buddyparen, maar als één team. Als één iemand naar boven wil of door zijn lucht heen raakt, gaat de hele groep mee. Dat heeft te maken met de stromingen die hier kunnen voorkomen.

Ook de maximale duiktijd is duidelijk: 35 minuten, inclusief safety stop. Je duikt met een 10-literfles en als je flink tegen de stroming in moet zwemmen, is die tijd ook niet zo vreemd. Toch voelt het kort, er is immers maar beperkt de tijd om haaien te vinden!

Twee duiken, maar geen grote school hamerhaaien

Onze eerste duik begint rustig. We dalen af in het blauw, maar zien al snel de bodem. We beginnen op ongeveer twaalf meter diepte. Er staat geen stroming, dus we zwemmen rustig langs het rif. Ondertussen blijven onze ogen vooral in het blauw gericht. Mijn tactiek is om dicht bij de gids te blijven. Misschien ziet hij iets wat ik zelf over het hoofd zou zien.

Het zicht valt helaas tegen. September valt in het tyfoonseizoen in Japan en de week ervoor is er een tyfoon over het gebied getrokken. Ik schat dat we ongeveer vijf meter zicht hebben. Het water is groenig en echt ver kijken lukt niet.

Toch is er genoeg leven. Er zwemmen enorme scholen vissen en als je naar de oppervlakte kijkt, zie je duizenden vissen bij elkaar. Na ongeveer tien minuten passeert een grijze haai vlak voor onze duikgids. Zo snel als hij verschijnt, is hij ook weer verdwenen.

Even later zien we in de verte iets in het blauw: een hamerhaai! Helaas blijft hij op afstand en door het matige zicht is hij moeilijk goed te bekijken. We zien ook nog een murene. Na ongeveer dertig minuten geeft de gids het signaal voor de safety stop. Die maken we in het blauwe water, waarna de boot ons komt ophalen.

De boot gaat niet voor anker, dus het ophalen gebeurt terwijl hij dicht bij ons blijft. Dat gaat onwijs georganiseerd. Er wordt een lift in het water gelaten waarop we per groep aan boord komen. Ideaal, zeker met de golven. Iedere groep komt op een andere plek boven, dus je moet vrij snel naar de boot toe zwemmen en op de ladder stappen, zodat op je op de boot gelaten wordt en de boot doorkan naar de volgende plek.

Na de eerste duik keren we terug naar de haven, waar de volgende tanks al klaarstaan. Onderweg begint het weer langzaam om te slaan. De wind trekt aan en het gaat een beetje miezeren. We maken onze nieuwe tanks klaar en varen opnieuw uit. Doordat we twee keer ongeveer vijftien minuten varen, hebben we aan het einde van de overtocht al een groot deel van onze oppervlakte-interval gehad.

De zee is inmiddels een stuk ruiger, met hogere golven. Voor de tweede duik gaan we naar de andere kant van het eiland, waar we op zoek gaan naar stroming. Meer stroming kan de kans op haaien vergroten, al biedt dat natuurlijk geen garantie.

Deze duik is heel anders dan de eerste. Er staat flink wat stroming en soms moeten we ons aan de rotsen vasthouden. Op andere momenten drijven we langs de wand. Het is hard werken om onze positie te behouden en tegelijk goed om ons heen te kijken.

Helaas hebben we ook deze keer geen geluk met een grote school hamerhaaien. We zien wel twee afzonderlijke haaien, maar die blijven op afstand. Het is mooi om ze te zien, maar als je speciaal voor de grote scholen naar Mikomoto komt, hoop je natuurlijk op meer.

Na de duik: opwarmen in de duikschool

Na de tweede duik is de wind nog verder aangetrokken. Het water is ongeveer 24 graden, dus onder water was het niet koud. Maar met de golven, de wind en de terugtocht naar de haven koelen we toch behoorlijk af. Gelukkig kunnen we bij aankomst bij de duikschool meteen gebruikmaken van een warme douche.

De duikschool spoelt onze uitrusting voor ons af. Alleen onze wetsuits moeten we zelf wassen. Daarna is het tijd om te douchen. Er zijn voldoende warme douches, dus we hoeven niet te wachten. Ook zeep, shampoo en conditioner zijn aanwezig. Voor een paar euro kun je een handdoek huren, maar je kunt natuurlijk ook je eigen handdoek meenemen.

Mijn favoriete voorziening ontdek ik in de kleedkamer: een centrifuge voor badkleding! Daarmee kun je je zwemkleding, rashguard en eventueel sokken of een hoofdband in een paar minuten droog krijgen. Ideaal, want het kan nu gelijk de koffer in.

Na het douchen kunnen we warme thee of koffie pakken en onze duiken loggen. We moeten nog ongeveer een halfuur wachten op de transfer terug naar het hotel, maar dat is helemaal niet erg. We hebben inmiddels een leuk groepje duikers en iedereen heeft genoeg verhalen te vertellen.

Is Mikomoto het waard?

Onze missie om een grote school hamerhaaien te zien is helaas niet geslaagd. We hebben wel een paar afzonderlijke haaien gezien, maar de grote scholen bleven uit zicht. Een andere groep aan boord had meer geluk. Er waren die dag vijf verschillende groepen en één daarvan had wel een grote school hamerhaaien gezien. Ze waren er dus wel, alleen niet op het moment dat wij op de juiste plek waren.

En achteraf gezien hebben we sowieso een beetje pech gehad met het weer. We hadden nog twee duikdagen bij Mikomoto gepland, maar die zijn vanwege de weersomstandigheden helaas niet doorgegaan. Daardoor bleef het bij deze ene dag duiken.

Dat is natuurlijk jammer als je speciaal naar Japan reist om hier te duiken en hoopt op een ontmoeting met grote scholen hamerhaaien. Tegelijkertijd hoort het bij duiken met wilde dieren en op een locatie waar het weer en de zee een grote rol spelen. Je kunt de omstandigheden niet plannen en uiteindelijk gaat veiligheid voor.

Mikomoto blijft een bijzondere bestemming voor ervaren duikers die de kans willen krijgen om hamerhaaien te zien. Houd er wel rekening mee dat de stroming stevig kan zijn, het zicht kan tegenvallen en je soms genoegen moet nemen met een ontmoeting op afstand. Wij hebben de grote school helaas niet gezien en konden door het weer ook niet terug om het nog eens te proberen. Maar dat betekent natuurlijk niet dat er geen reden is om ooit nog eens terug te gaan.

Ook op reis naar Japan?

Japan biedt veel mogelijkheden voor een duikreis. Bij Mikomoto, voor de kust van het Izu-schiereiland, kun je duiken met de kans om grote scholen hamerhaaien te zien. Houd wel rekening met wisselende weersomstandigheden en stevige stromingen, die zowel de duiken als de planning kunnen beïnvloeden.

Naast Mikomoto kun je Japan natuurlijk ook boven water ontdekken. Tijdens onze rondreis hebben we verschillende delen van het land verkend. Daarover lees je meer in ons aparte reisverslag. Liever een duikreis naar het tropische deel van Japan? Ook Okinawa, in het zuiden van Japan, biedt volop mogelijkheden om te duiken. Bekijk onze reizen naar Okinawa als je Japan en duiken wilt combineren.