Poolduiken: alles over duiken in Antarctica

Het is misschien niet de meest voor de hand liggende bestemming, maar het is zeker mogelijk om te duiken in Antarctica. Sterker nog, het is onwijs mooi om hier te duiken. Het vergt wat voorbereiding, maar het is meer dan de moeite waard. We leggen je hier uit wat je kunt verwachten van duiken in deze regio!

Hoe kom je in Antarctica?

Wanneer het zomer is in Antarctica, is het mogelijk om een expeditiecruise te maken naar dit unieke continent. De schepen vertrekken vanuit het meest zuidelijke plekje van Argentinië: Ushuaia. Deze stad wordt ook wel het einde van de wereld genoemd, omdat het de meest zuidelijke stad van de wereld is. De schepen vertrekken vanuit hier en arriveren na zo’n 2 dagen varen in Antarctica.

Er zijn verschillende routes die de schepen varen en verschillende activiteiten die gedaan worden op de boot of aan land.

Wanneer kun je duiken in Antarctica?

Er zijn verschillende routes die de schepen varen en verschillende activiteiten die gedaan worden op de boot of aan land.

Wat kun je verwachten van poolduiken?

De temperatuur van het water ligt altijd rond het vriespunt, dus het is belangrijk dat je al wat ervaring hebt met koudwater duiken en je comfortabel bent in koud water én een droogpak. Duiken in Antarctica gebeurt altijd met een zodiac die je naar de duiklocatie brengt. Het is dus niet zo dat je vanaf het schip zelf het water inspringt.

Zicht: Veel pakijs betekent vaak vlak water met helder zicht. Weinig pakijs kan planktonbloei betekenen, omdat er meer daglicht is en er kans is op deining. Maar de ijs- en weersomstandigheden zijn elk jaar anders, dus er is geen manier om ze te voorspellen.
Watertemperatuur: de watertemperatuur ligt altijd rond het vriespunt.
Stroming: Normaal gesproken is er weinig tot geen stroming, maar storming kan natuurlijk overal en altijd aanwezig zijn. De duikgidsen zullen een duikplek kiezen die veilig is.
Diepte: de meeste duiken die gedaan worden in Antarctica hebben een maximale diepte van 20 meter. Echter hebben veel van de duikstekken hebben hellingen of wanden die dieper zijn dan de 20 meter maximumlimiet voor de duiken.
Pakijs: Pakijs is een aaneengesloten laag van ijs, bestaande uit losse ijsstukken die aan elkaar zijn vastgevroren, die op het oppervlakte van de oceaan drijft. Het vormt zich wanneer zeewater bevriest en de resulterende ijsplaten of schotsen samendrijven en aan elkaar vastvriezen. Te veel pakijs tijdens het duiken is een reëel gevaar. Als pakijs nadert terwijl duikers onder water zijn, kan het moeilijk zijn om duikers te zien als ze midden in het pakijs bovenkomen. Daarom is het belangrijk om alleen te duiken in de buurt van ijsbergen die hard op de bodem liggen of die drijven in water dat vrij is van rotsen of pakijs.

De checkduik

Elk duikavontuur in Antarctica start (net zoals een liveaboardreis in Egypte) met een checkduik. Tijdens deze duik is het vooral belangrijk om alle uitrusting te controleren, te bepalen hoeveel gewicht je nodig hebt en of je comfortabel bent in het koude water.

De duikbriefing

Vaak is het zo dat de duikgidsen niet mee gaan in het water, maar vanaf de boot in de gaten houden waar de duikers zijn. Van te voren worden dus buddy-teams gemaakt, en het is belangrijk dat je jezelf en de ander goed in de gaten houdt, inclusief de limieten zoals NDL en maximale diepte van de duik. Voorafgaand aan de duik krijg je een uitgebreide briefing over de duikstek, de weers- en ijsomstandigheden en de duikprocedure.

Wat is er onderwater te zien tijdens poolduiken?

Er valt genoeg te zien onder water en er is verrassend veel leven. Wat vooral mooi is, is de lichtinval en de bergen van ijs onder water. Je verkent ijswanden, ijsbogen en soms scheepswrakken op geringe diepte (ongeveer 20 meter). Vaak zijn de duikstekken dieper, maar het is belangrijk om ruim binnen je limieten te blijven.

Je kunt er onder andere zeekreeftjes, kreeften, spinkrabben, zachte koralen, anemonen, pauwwormen, hondshaaien, zeeslakken, krabben, zeevlinders, heesterachtige paardenstaarten, kwallen, zeeëgels, kelpmuren en verschillende soorten zeesterren zien. In Antarctica zelf kom je daarnaast soms Weddellzeehonden, luipaardzeehonden en pinguïns tegen die nieuwsgierig langszwemmen. Ook kun je kleurrijke sponzen en koudwateralgen vinden die fel afsteken tegen het blauw van het ijs. Het zicht kan tot wel 30–40 meter reiken, waardoor de surrealistische vormen en tinten van het ijs nog indrukwekkender zijn.

Boven water — en soms hoorbaar onder water — kun je ook walvissen en orka’s spotten. Soorten die in de regio voorkomen zijn onder andere bultruggen, dwergvinvissen en orka’s. Deze ontmoetingen maken de reis nog spectaculairder, zelfs als ze niet tijdens een duik plaatsvinden.

Welke duikuitrusting heb je nodig?

Duiken in Antarctica vergt wat voorbereiding en aanpassing in je materiaal. Het is belangrijk dat je voorbereid bent op de kou en ook dat je ademautomaat niet bevriest en in freeflow gaat. Duiken met een droogpak is dan ook noodzakelijk, en het is goed om ook de nodige reserveonderdelen mee te nemen. Je bevindt je in een afgelegen gebied en er is geen materiaalverhuur op de schepen.

Noodzakelijke duikuitrusting voor poolduiken:

Droogpak met capuchon
2 sets warme onderwaterkleding
Droge handschoenen of natte handschoenen/wanten die geschikt zijn in water onder het vriespunt
2 tegen vorst beschermde ademautomaten. (Je duikt met speciale flessen met twee aparte uitlaten)
Stabilisatievest of BC met quick-release mogelijkheid en voldoende draagvermogen
Manometer
Kompashorloge
Mes en zaklamp
Masker en snorkel
Droogpakvinnen

Ademautomaat

Normale ademautomaten werken niet in dit koude water, omdat zowel de eerste als de tweede trap kunnen bevriezen. Daarom moet je 2 sets ademautomaten meenemen (eerste en tweede trap) die geschikt zijn voor koud water.

Je hebt de twee hieronder beschreven sets ademautomaten nodig:

Eerste set, inclusief vorstbestendige eerste trap en tweede trap (inclusief slang), slang voor BCD en dompeldrukmeter (SPG)
Tweede set, inclusief vorstvrije eerste trap en tweede trap (inclusief slang) en slang voor droogpak

Veelgestelde vragen over duikuitrusting voor poolduiken

Heb ik een snorkel nodig?

Ja, de snorkel is een vitaal onderdeel van je veiligheidsuitrusting en zal vaak gebruikt worden tijdens het snorkelen met zeehonden en andere wilde dieren.

Moet ik met een volgelaatsmasker duiken?

Als je ervaring hebt met dit type masker, dan kun je dat zeker doen. Echter kun je ook met een standaardmasker duiken. Het is niet noodzakelijk om een volgelaatsmasker te gebruiken.

Welke tips zijn er voor het gebruik van een ademautomaat in koud water?

Tips voor het gebruik van ademautomaten in koude gebieden:

Sommige ademautomaten kunnen worden voorzien van een afdichtkit, terwijl andere door de fabrikant worden geleverd met een afdichtkit.
Om defecten aan de ademautomaat te voorkomen, moeten ademautomaten voor, tijdens en na het duiken goed worden onderhouden.
Adem niet uit de ademautomaat voor de duik, behalve om er even voor te zorgen dat hij goed werkt. Adem uit nadat je de ademautomaat uit je mond hebt gehaald om te voorkomen dat de tweede trap bevriest door het vocht uit je adem.
Als je primaire ademautomaat bevriest en een free-flow veroorzaakt, schakel dan over op je reserve ademautomaat en draai de kraan naar de primaire ademautomaat dicht.

Kan ik mijn ademautomaat spoelen na elke duik?

Om het risico op bevriezing te minimaliseren, worden ademautomaten niet met zoet water gespoeld tussen de duiken door. We spoelen alle apparatuur aan het einde van de reis.

Is een neopreen droogpak of trilaminaat droogpak beter?

Het type droogpak dat je gebruikt is niet belangrijk, zolang het je past, waterdicht is en je je er comfortabel in voelt.

Neopreen droogpakken hebben het voordeel van goede rek en extra isolatie. Trilaminaat pakken bieden geen extra isolatie, maar zijn lichter en drogen sneller. Ze dienen alleen om je droog te houden en vereisen extra lagen kleding onder het pak. Neem indien mogelijk een kleine reparatieset voor droogpakken mee.

Welke onderkleding moet ik meenemen?

Hoe kouder het water, hoe meer (en dikkere) lagen onderkleding je nodig hebt. We raden je aan om twee of drie lagen te dragen, afhankelijk van je pak.

Als eerste laag moet je een set polypropyleen onderkleding dragen. Dit materiaal helpt vocht van het lichaam te absorberen. Als tweede laag draag je dik isolerend materiaal zoals fleece, synthetische pool, Thinsulate of iets dergelijks. Als laatste buitenlaag raden we een winddichte shell aan.

De jumpsuit uit één stuk is de meest voorkomende en comfortabele configuratie van duikkleding. Het is verkrijgbaar in verschillende diktes, afhankelijk van je droogpak en de watertemperatuur.

Heeft mijn camera een andere behuizing nodig?

Dit hangt echt af van het type camera dat je gebruikt. Een GoPro kan bijvoorbeeld gebruikt worden in water rond of onder het vriespunt. Je kunt het beste in de gebruiksaanwijzing van je camera kijken of en hoe je deze het beste kunt gebruiken in koud water.

Moet ik gewichten meenemen?

Gewichten zijn vrijwel altijd op de schepen aanwezig. Je kunt eventueel zelf een loodgordel meenemen. Enkelgewichten zijn niet gebruikelijk. Neem dus zeker zware vinnen mee.

Welke kleding is aan te raden na de duik op de boot?

Het is belangrijk om een warme muts en warme waterdichte handschoenen mee te nemen voor en vooral na het duiken. Met een warme muts bescherm je je oren.

Onze duikreis naar Antarctica

Ben je voor voor een bijzondere ontdekkingsreis naar een van de meest afgelegen en fascinerende gebieden op aarde? Een expeditie naar Antarctica biedt een unieke kans om het ruige en indrukwekkende landschap van dit continent te verkennen aan boord van een comfortabel schip.

Er zijn meerdere routes mogelijk en je kunt de activiteiten plannen zoals je dat wilt. De reis is natuurlijk ook mogelijk als je niet wilt duiken en het continent liever vanaf de boot en de landexcursies ontdekt. Vraag ons gerust naar alle mogelijkheden, onze tips en ervaringen.

We hebben 1 voorbeeldreis op de website staan. Bekijk het hier, of vraag direct een voorstel aan.