Reisverslag • Groepsreis naar onderzoeksstation BCSS in Mozambique

Sebastiaan is mede-eigenaar van EWDR en vaak het eerste contact voor Nederland en België. Daarnaast is hij ook een fanatiek duiker. Hij duikt al heel wat jaren en heeft ook al verschillende plekken bezocht. In september 2025 reisde hij met een groep naar Mozambique om een week te verblijven en te duiken bij onderzoeksstation BCSS. In dit blog vertelt hij je alles over de reis: van de spontane mini-safari tot alles wat ze onderwater zijn tegen gekomen en hoe het verblijf op het bijzondere en vrij afgelegen eiland was.

Onze groepsreis naar Mozambique begon voor iedereen op een andere plek in Europa: sommigen vertrokken vanuit Amsterdam, anderen vanuit Brussel. Eén van de deelnemers was al wat eerder vertrokken en combineerde deze reis met een week in Tofo, in het zuiden van Mozambique. Zij sloot later aan bij de groep in Vilanculos, waar we elkaar uiteindelijk allemaal ontmoetten om samen deze reis te starten.

Ikzelf vloog met een vriend en nog twee anderen vanuit Brussel. Op de heenweg hadden we ons lekker luxe met de auto laten brengen, maar op de terugweg kozen we voor de trein – wat verrassend goed te doen bleek. Vanaf Zaventem namen we de rechtstreekse trein naar Rotterdam, waar we overstapten richting Utrecht. Dat ging soepel, al moesten we op het eind nog even rennen om de aansluiting te halen, anders hadden we wat langer moeten wachten…

Het grootste deel van de groep trof elkaar in Johannesburg, waar we een tussenovernachting hadden. We verbleven in het Tambo O.R. Lodge, vlak bij het vliegveld – een prima hotel met ruime kamers, vriendelijk personeel en een goed restaurant. ’s Avonds aten we gezamenlijk, dronken we een biertje en leerden elkaar beter kennen.

Omdat de meesten van ons al vroeg in de ochtend arriveerden en we pas de volgende dag doorvlogen, besloten we spontaan een mini-safari te doen. Met een Uber (verrassend goedkoop en eenvoudig te regelen) reden we ongeveer 1,5 tot 2 uur buiten de stad, waar verschillende kleine wildparken liggen. Daar zagen we leeuwen, zebra’s, antilopen en zelfs jaguars. Eigenlijk de hele Big Five, op de olifanten na. Een bijzonder begin van de reis, en ideaal om alvast een beetje in de Afrikaanse sfeer te komen. Er was ook nog de mogelijkheid om een culturele tour te doen in Johannesburg, maar met de warmte had bijna niemand daar echt zin in. De safari was een perfecte keuze: kort, avontuurlijk en een mooie manier om de eerste dag samen door te brengen.

De vluchten met Qatar Airways waren overigens uitstekend. Zowel op de heenweg als op de terugweg hadden we korte overstappen in Doha, een modern vliegveld met alle faciliteiten die je je kunt wensen. Comfortabel, efficiënt en precies wat je wilt op een lange reis.

Vlucht van Johannesburg naar Vilanculos

De volgende ochtend vlogen we met SA Airlink, de Zuid-Afrikaanse luchtvaartmaatschappij, verder naar Vilanculos – de toegangspoort tot de Bazaruto Archipelago, waar het onderzoeksstation BCSS is. De vlucht duurde ongeveer 1,5 uur en kwam stipt op tijd aan.

Het uitzicht onderweg was schitterend. We vlogen over delen van het Krugerpark, en toen we naderden richting de kust van Mozambique zagen we onder ons de eerste contouren van de archipel. De turquoise lagunes, zandbanken en kleine eilanden kwamen prachtig in beeld. Zelfs vanuit het vliegtuig kon je al het Benguerra Island zien liggen – het moment waarop bij iedereen het vakantiegevoel écht begon.

Bij aankomst stond al een klein busje klaar om ons op te halen. De rit van het vliegveld naar het strand duurde ongeveer 20 minuten, deels over verharde stukken en deels over zandpaden, langs kleurrijke huisjes en kleine winkeltjes – een eerste glimp van het dorpsleven van Vilanculos.

Daarna hadden we een korte overtocht met de boot. Op het strand stonden al meerdere mensen klaar om te helpen met de bagage. De boot lag gewoon aan de kust, dus we liepen een klein stukje door het ondiepe water om in de zodiac te stappen. De koffers werden netjes aan boord geholpen en binnen drie kwartier waren we op Benguerra Island.

De overtocht was schitterend: het water is kristalhelder en prachtig blauw, zeker als de zon erop staat. Omdat de archipel beschermd ligt tussen de eilanden en het vasteland, is het water meestal vlak en rustig. Overal zie je zeilboten en vissersschepen op de achtergrond – een ontspannen rit met uitzicht op een van de mooiste stukjes kust van Afrika.

Op de heenweg zagen we nog niets bijzonders, maar op de terugweg hadden we het geluk om dugongs te spotten – een zeldzame ervaring. Met een beetje geluk zwemmen er ook dolfijnen mee met de boot.

Aankomst op Benguerra Island en verblijf bij BCSS

Bij aankomst van Benguerra werden we hartelijk ontvangen en legden we het laatste deel van de reis af: een rit van minder dan 10 minuten in een open jeep door de duinen, een bosrijk stuk en zandpaden. Alleen die rit al was een belevenis – vasthouden aan de zijkant, zand op je schoenen en overal om je heen schitterende uitzichten.

We verblijven bij Bazaruto Center for Scientific Studies (BCSS) en dat is geen traditioneel hotel, maar een onderzoeksstation waar universiteiten, studenten en onderzoekers terechtkunnen om studies uit te voeren in het mariene reservaat. Doorlopend worden hier onderzoeken gedaan, variërend van haaien tot koraalherstel. Toen wij er waren, liep er geen actief onderzoeksproject, wat betekende dat het team meer tijd en aandacht had voor ons als groep – een groot voordeel.

De accommodatie is basic maar comfortabel. Je zit midden in de natuur, ver weg van toeristische drukte. Een groot pluspunt is dat het kraanwater drinkbaar is – afkomstig uit een natuurlijke bron op het eiland en ter plekke gezuiverd. De medewerkers zijn supervriendelijk en behulpzaam. Niet iedereen spreekt vloeiend Engels, maar met wat glimlachen, geduld en hulp van collega’s kom je altijd uit.

Er wordt geen alcohol geschonken bij BCSS. Voor wie dat wil, is er vlakbij het strand een lokale baracca waar koude biertjes te koop zijn. De crew brengt je er graag met de pick-up even heen om voorraad te halen. Een goede tip is om in Vilanculos nog even wat snacks en drankjes te kopen voor de koelkast. Maar qua eten zit je bij BCSS goed: 3 verse maaltijden per dag, niemand is ziek geworden. Alles wordt goed bereid!

En een kleine tip: houd de deuren van je kamer dicht, want de katten op het eiland zijn nieuwsgierig en kruipen graag op bed als ze de kans krijgen.

Het eiland zelf is een paradijs voor natuurliefhebbers. Alles gaat hier over zandpaden en je kunt er uren wandelen zonder iemand tegen te komen. Er zijn duinen, lagunes, kleine meren (met krokodillen!) en talloze vogelsoorten, waaronder flamingo’s en kleurrijke vogels die doen denken aan toekans. Een paar van onze groepsleden bleken ware vogelliefhebbers en konden precies uitleggen wat we zagen. Ook zie je veel dikdiks lopen overal. Kleine antilopes die zich over het gehele eiland bevinden.

Tijdens ons verblijf vond er ook nog een maansverduistering plaats – doordat er geen kunstlicht is, was dat een onvergetelijk gezicht onder een volle sterrenhemel.

Op het eiland leven ook verschillende soorten slangen, waaronder cobra’s, pythons en boomslangen. Wij hebben alleen de kleinere soorten gezien, maar de grotere pythons komen vooral voor aan de andere kant van het eiland. ’s Avonds wordt afgeraden om in het donker rond te lopen – niet vanwege veiligheid, maar simpelweg omdat het zicht beperkt is.

Malaria komt hier vrijwel niet voor. Hoewel de meesten van ons uit voorzorg malarone slikten, bleek dat achteraf niet nodig.

Duiken in de Bazaruto Archipelago

We verbleven in totaal 9 dagen bij BCSS, waarvan 7 duikdagen. Hoewel het programma normaal gesproken bestaat uit 2 duiken per dag, hebben we op de meeste dagen 3 duiken kunnen maken – simpelweg omdat de omstandigheden zó goed waren dat niemand genoeg kreeg van het water.

Wat het duiken hier bijzonder maakt, is de ontspannen manier van instappen. Je loopt in ondiep water naar de boot, neemt rustig plaats en de bemanning duwt de boot iets verder de zee in voordat de motor aangaat. Daarna vaar je kalm over de beschutte lagunes van de archipel richting de open oceaan. Anders dan in Tofo – waar je vaak letterlijk gelanceerd wordt – is dit een relaxte, comfortabele rit. Zodra je buiten de beschutting van de eilanden komt, kunnen de golven wat hoger worden, maar over het algemeen blijft het goed te doen.

Alle duiken bij BCSS zijn negative entries: achteroverrollen en direct afdalen. Dat betekent niet dat je wordt achtergelaten – er is altijd een instructeur achteraan om te helpen als iemand moeite heeft met het afdalen. Er wordt altijd via een lijn gedoken, wat extra houvast biedt.

Het is wel goed om te weten dat dit geen bestemming voor beginners is. Je moet comfortabel zijn met stroming en open zee. Een Advanced Open Water-brevet en minimaal 50 duiken ervaring zijn echt aan te raden.

We doken bij onder andere Turtle Cove, Atlantis, Candy Shop, The Gap (Two Mile Reef), Rollercoaster, Marlin Pinnacles, Area 51, Amphitheater, Forrest Gump, Free Trees, Nine Mile Shallow en Kingfish Alley. De duiken variëren van ondiepe, kleurrijke riffen tot diepere duiken van 30 meter met cleaning stations voor manta’s. Mijn persoonlijke favoriet was 3 Trees – verder uit de kust, maar fenomenaal mooi. BCSS is de enige organisatie die zo ver uitvaart. De meeste duikcentra in Vilanculos of bij de lodges blijven dichterbij. Daardoor heb je hier vaak het gevoel dat je alleen op zee bent.

Onze gidsen Nelson en Cinda waren onze vaste duikinstructeurs. Beiden zijn ervaren, gepassioneerde duikers met een scherp oog voor wat er onder water te zien is. Cinda was bijzonder enthousiast en liet ons onder andere bull sharks, verschillende haaiensoorten, mantaroggen en diverse soorten pijlstaartroggen zien. De operatie stond onder leiding van Mauro, die verantwoordelijk is voor de veiligheid aan boord en de dagelijkse coördinatie van de duiken.

Alle drie waren ze extreem behulpzaam, professioneel en enthousiast – het soort team dat het verschil maakt tussen een mooie en een onvergetelijke duikreis.

Wij waren er in september, het hoogseizoen voor walvissen. En die hebben we ruimschoots gezien – vrijwel elke dag bij de boot, en onder water hoorde je hun zang door de duiken heen. Sommigen van ons konden zelfs snorkelen met een groep walvissen met kalf, zonder ze te storen. Daarnaast zagen we manta’s, schildpadden, scholen jackfish, en snorkelden we met dolfijnen – waaronder een albino dolfijn, een moment dat niemand ooit zal vergeten.

De dugongs leven vooral bij de doorgang tussen Bazaruto en de open Indische Oceaan. Hier bevindt zich nog de grootste populatie ter wereld, zo’n paar honderd dieren. Ze worden goed beschermd; duiken of snorkelen met dugongs is niet toegestaan, maar met wat geluk kun je ze vanaf de boot zien.

Na het duiken was er tijd om te ontspannen en het eiland te verkennen. Je kunt er prachtige wandelingen maken, vogels spotten of simpelweg genieten van de rust. De avonden waren gezellig: vaak zaten we samen buiten met een drankje, onder een hemel vol sterren en genoten we van de stilte om ons heen en de verhalen van de dag.

Na 9 dagen in het paradijs was het tijd om terug te keren. We vlogen naar Johannesburg en vervolgden onze reis via Doha terug naar Europa. De terugvlucht verliep net zo soepel als de heenreis – en bood genoeg tijd om alle indrukken te laten bezinken.

Iedereen was het erover eens: Mozambique heeft ons verrast. De combinatie van avontuur, natuur, gastvrijheid en duiken op wereldniveau maakt dit een bestemming die onder je huid kruipt. Wat deze reis zo bijzonder maakte, was niet alleen de prachtige onderwaterwereld, maar ook de samenstelling van de groep. Een mix van ervaren duikers en nieuwsgierige reizigers, allemaal met hetzelfde doel: genieten van de oceaan, nieuwe plekken ontdekken en samen een bijzondere ervaring delen.

De Bazaruto Archipelago heeft indruk gemaakt. En voor velen zal dit niet de laatste keer zijn dat we hier terugkomen.