Reisverslag: Rondreis en duiken op Bali
Afgelopen augustus was het eindelijk zover: de duikreis naar Bali. Al best een poos stond dit specifieke eiland hoog op mijn ”to go-list”, zowel vanwege de indrukwekkende natuur én de enthousiaste verhalen van collega’s Michel & Pascale die veel tijd op het eiland hebben doorgebracht. In dit reisverslag lees je hoe mijn 2-weekse reis naar Bali eruit zag.
Margriet houdt zich bij EWDR bezig met marketing, content en de website. Naast haar werk is ze ook een fanatieke duiker: sinds 2011 brengt ze regelmatig tijd door onder water en in 2023 behaalde ze haar instructeursbrevet. Ze heeft op verschillende plekken ter wereld gedoken en vertelt je in dit blog graag over de fantastische bestemming Bali.
Onze reis begon in het zuidelijkste puntje van Italië, waar de vluchten naar Bali niet zo handig aansluiten als vanuit Schiphol. Gelukkig vonden we een goede verbinding met slechts één overstap, waardoor we uiteindelijk best uitgerust aankwamen. Omdat we van tevoren alles online hadden geregeld – visum, toeristenbelasting en gezondheidsverklaring – konden we alle rijen overslaan en stonden we zo buiten het vliegveld. We waren zo snel door alles heen, dat onze chauffeur Wayan nog niet klaarstond. Gelukkig hadden we ook al een e-sim geregeld, waardoor we konden bellen en elkaar snel gevonden hadden. We komen er trouwens al snel achter dat er heel veel mensen op Bali Wayan heten. Het is de naam die vaak gegeven wordt aan het eerstgeboren jongetje en komt dus heel vaak voor.
De rit naar het oosten van Bali duurde ongeveer 2,5 uur en onze geplande aankomsttijd bij de lodge was 23:00. Omdat we nog niet hadden gegeten, belde Wayan de lodge vooraf om te vragen of ze alvast een bord nasi konden klaarmaken. Zo kwamen we aan bij de lodge met een gesloten restaurant, maar met nog 1 gedekte tafel. Een ontzettend warm welkom!
📍 Oost Bali
De eerste plek van de rondreis is Candidasa, aan de oostkant van Bali. Het is een rustige plek en ideaal om de reis te starten. We verbleven in de Ganesh Lodge, die bestaat uit twee delen: het hoofdgebouw met een groot zwembad en een groene tuin, en de beach lodges met uitzicht op zee, een tweede zwembad en direct toegang tot het strand. Wij verbleven in de beach lodge, waar we het geluid van de golven tot in onze kamer konden horen. De lodge is klein en rustig; het zwembad hadden we vaak voor ons alleen.
Het ontbijt was in een tweede restaurant met uitzicht op de zee. Een perfect begin van de dag: bananenpannenkoek, tropisch fruit en een Bali Kopi, zoals ze daar de koffie noemen.
Op de eerste dag hebben we na het ontbijt eerst alles geregeld bij de duikschool, die op nog geen 100 meter van de lodge ligt en zelfs vanaf het strand te bereiken is. We maakten het papierwerk in orde en maakten kennis met onze dive guide voor de komende dagen.
Daarna vertrokken we voor een trekking door de rijstvelden. We begonnen hoog, zodat we een fantastisch uitzicht hadden over de rijstvelden. Vaak heb je in de ochtend ook uitzicht op de vulkaan, maar deze middag was die omgeven door wolken. Maakte het uitzicht overigens niet minder mooi.Onze gids Wayan, opgegroeid in het oudste dorp van de regio, vertelde enthousiast over de planten en bomen onderweg. We begonnen midden tussen de rijstvelden, waar mensen aan het werk waren en proefden onderweg lokaal fruit zoals de zuurzak, mijn favoriet uit Suriname.
Na de rijstvelden veranderden het landschap en kwamen in een bos met onder andere durianbomen (helaas nog niet in seizoen) en bomen waar flessen aan hingen voor de wijnproductie, die we later mochten proeven. Uiteindelijk kwamen we aan in het traditionele dorp Tenganan. Eerst bezochten we Wayan, een vriend van Michel die hier woont; hij maakt honing van gewone bijen én zwarte bijen. Omdat ons dorp op Sicilië ook bekendstaat om honing, vonden we dit extra leuk. We kregen er gebakken bananen, thee die verkleurde door de honing, wijn en meer. Het was fijn om even uit te rusten en te kletsen.
Als laatste wandelden we door het dorp Tenganan zelf, een oud Balinees dorp waar tradities streng worden gehandhaafd: buitenstaanders mogen er niet wonen en huwelijken vinden alleen binnen het dorp plaats. Een bijzonder inkijkje in het traditionele Bali.
Bij terugkomst in de lodge hadden we een mooie zonsondergang op het strand. Het eten bij de lodge is overigens fantastisch. Er is in Candidasa een straat waar je ook veel restaurants, barretjes en plekjes vindt waar je kunt eten, maar wij zijn eigenlijk bijna elke keer gewoon bij Ganesh gaan eten. Mijn absolute favoriet was de Nasi Goreng met tempeh en de Gado Gado. Maar ook de smoothies zijn super en ook voor de deserts moet je zeker een plekje overhouden.
Onze duiken maken we met Orca Dive Club, op loopafstand van de lodge. Ideaal, want zo kunnen we ’s ochtends lekker lang in bed blijven liggen en de dag beginnen met een korte strandwandeling. De eerste dag starten we rustig in Padangbai, een relatief ondiepe duikstek die bekendstaat om het rijke onderwaterleven. Perfect om weer in het ritme te komen. We hebben geluk met een kleine groep van drie, ideaal voor mij, want ik neem graag de tijd om alles goed te bekijken.
We gaan met een traditionele vissersboot, een zogenaamde jukung, wat meteen een stukje lokale cultuur toevoegt. De eerste duik is meteen een feestje: we zien kleurrijke nudibranchs, nieuwsgierige moray eels, kleine stingrays en een enorme cuttlefish die meerdere keren van kleur verandert. Net als we de duik willen afronden, trekt de gids van een andere groep aan mijn vinnen en maakt het schildpadgebaar… natuurlijk verlengen we de duik even.
Na een korte surface interval varen we naar een tweede duikplek, een kleurrijke stek met veel vis en een klein wrak waar frogfish goed verstopt zitten. Hier genieten we van het speuren tussen koraal en rotsen en ontdekken we steeds nieuwe details – het blijft verbazen hoeveel leven er op een relatief klein stukje rif te vinden is.
We duiken ook op het huisrif, op slechts vijf minuten varen. Deze plek is wat uitdagender door de diepte en stroming, maar dat betekent vaak ook groot leven. Hoewel het nog niet het seizoen is voor mola mola of manta’s, hebben we geluk met vijf rifhaaien die rustig op de bodem liggen, op zo’n 20 meter diepte. Onze gids Titto is een meester in het spotten van klein spul: we zien mantis shrimps, kleurrijke garnalen en andere verborgen pareltjes.
Het verblijf bij Ganesh en het duiken bij Orca was zo goed, dat we eigenlijk helemaal nog niet door wilden. Het is een heerlijke plek, met ontspannen sfeer, fijne gidsen en een overvloed aan onderwaterleven. Langer blijven zou geen straf zijn geweest, maar gelukkig gaan we nog niet naar huis en wachten er nog meer plekken om te ontdekken!
📍 Nusa Penida
Hierna gingen we naar Nusa Penida, een eiland net naast Bali. Vanuit Padang Bai vertrekt de ferry en binnen 45 minuten sta je al op het kleinere eiland. Wij pakten de eerste ferry van de dag, zodat we ruim de tijd hadden om het eiland te verkennen. Nusa Penida is groter dan je misschien denkt en de westkant is druk door het iconische Kelingking Beach, populair bij dagbezoekers. Wij kozen bewust voor de rustigere oostkant.
De wegen zijn hier echt een uitdaging: smal, met gaten en hobbelig, waardoor je extra tijd nodig hebt om je bestemming te bereiken. Gelukkig hadden wij een auto met chauffeur, dus het was alsnog relaxed. Onze eerste stop was Diamond Beach, een spectaculair uitzichtpunt. Hier zie je de mooiste stranden en, als je omhoog loopt, heb je een prachtig panorama over de zee. Vanaf hier konden we zelfs schildpadden spotten! De zee aan deze kant is wel ruig en met duidelijke stromingen, dus zwemmen is hier niet mogelijk.
De volgende ochtend moesten we er vroeg uit voor onze duiken! Onze eerste stop was Manta Point, zo’n 45 minuten varen vanaf de duikschool. Het is de bekendste duikstek van het eiland en trekt veel duikers en snorkelaars aan. Gelukkig waren wij er vroeg, want dat scheelde veel drukte. Ik was ontzettend benieuwd: hoewel ik wereldwijd al honderden duiken heb gemaakt, had ik nog nooit een manta gezien – hoog tijd dus!
Zodra we het water in gingen, viel het zicht meteen op: zo’n vijf meter, een groot verschil met de twintig meter eerder die week aan de oostkant van Bali. De stroming was sterk, een soort onderwater-wasmachine die je alle kanten op meevoerde. We gingen naar een bepaald punt en wachtten… en toen verscheen de eerste manta binnen vijf minuten. Zo groot, zo indrukwekkend! Terwijl we verder zwommen, doemden de manta’s telkens uit het niets op – soms keek je even de andere kant op en ineens zat er eentje vlakbij. Ik telde uiteindelijk negen manta’s, waaronder één volledig zwarte en één zo groot dat hij niet eens volledig op video paste. Dat was dan weer het voordeel van het slechte zicht, het gaf een soort verrassingseffect. Ook zagen we veel inktvissen, een hoogtepunt voor een liefhebber van cephalopoda zoals ik. Maar de anderen uit de groep hadden daar na de manta’s niet echt meer oog voor.
Onze tweede duik was bij Crystal Bay, bekend om zijn heldere water dat de naam eer aan doet. Vandaag was het zicht iets minder spectaculair, maar we waren hier om mola mola te spotten. Helaas geen geluk, maar we maakten het goed met twee prachtige schildpadden en een kleurrijke onderwaterwereld vol vis. Een perfecte afsluiting van een onvergetelijke duikdag op Nusa Penida!
Een andere bijzondere ervaring op Nusa Penida was het bezoek aan de Cave Tempel, een tempel die letterlijk in een grot is gebouwd. Op onze eerste dag waren we gestopt bij een klein restaurantje voor koffie en een smoothiebowl, waar we in gesprek raakten met de eigenaresse. Ze woont al tien jaar op Nusa Penida en vertelde ons veel over de bijzondere krachten van het eiland en de lokale religieuze tradities. Tot onze verrassing nodigde ze ons uit om mee te gaan naar de tempel en een offer te brengen.
We leerden het ritueel van de offers, iets wat je overal op het eiland ziet: op elke straathoek liggen kleine mandjes met bloemen en andere geschenken. Het begrijpen van dit ritueel gaf veel context en hielp ons om respectvol deel te nemen. De Cave Tempel is een belangrijke plek: veel Balinezen bezoeken deze tempel minstens één keer in hun leven, omdat ze geloven dat de krachten op Nusa Penida sterker zijn dan elders. Veel bezoekers vertrekken direct weer van het eiland nadat ze hun offer hebben gebracht.
Wij brachten uiteindelijk ruim 3 uur door in de grot, leerden veel over de offers en de betekenis ervan, en kregen zelfs de kans om een afgesloten deel van de tempel te betreden voor een bijzondere reiniging. Een onvergetelijke en intense ervaring die ons nog lang bij zal blijven. Daarnaast was Nusa Penida ook een prachtige plek om te kustlijnen te zien. Het water is zo ontzettend blauw en het contrast met de rotsen is onwijs mooi. Aan het eind van deze dag gingen we weer terug naar Bali: op naar het noorden!
📍 Noord Bali
In het noorden verbleven we bij Bali Villa Dive Resort, een prachtige plek en weer totaal anders dan de vorige locaties. Het dive resort is kleinschalig, met plek voor maximaal 20 duikers. Wij hadden een mooie villa met uitzicht op de palmbomen en de zee. De duikschool zit op het terrein en je kunt kiezen uit bootduiken, kantduiken of bijvoorbeeld een trip naar de USAT Liberty.
Bij aankomst werden we opgewacht door de eigenaar - die ook een van de duikinstructeurs is - met een welkomstcocktail. Hij gaf ons meteen een rondleiding over het terrein. Er zijn hier twee zwembaden, waarvan een uitzicht heeft op zee en een bar in het zwembad. Je hebt hier direct dat relaxte vakantiegevoel. Het resort ligt wel wat afgelegen, dus het diner is inbegrepen. De andere plaatsen waar we verbleven lagen dichter bij restaurants en barretjes, maar hier heb je ’s avonds echt een scooter of chauffeur nodig. En omdat het rond 17:00 al donker wordt, begint de avond vroeg.
Het diner stond elke avond stipt om 19:00 klaar — iets wat we niet gewend zijn, zeker niet tijdens reizen, maar het had wel iets, een soort schoolkampgevoel. Iedereen praat ook met elkaar, over bijvoorbeeld de duiken die we die dag gedaan hebben of juist de duiken die we morgen gaan doen. Doordat het zo klein is, is het gezellig en (her)ken je ook snel mensen. Elke avond kregen we een driegangenmenu. Op BBQ-avond aten we met z’n allen aan lange tafels in de tuin. Op het menu stond barracuda, mahi mahi en nog een andere vis. Zelf eet ik geen vis (ik zie ze liever onderwater dan op mijn bord), maar het was wel een gezellige avond. Er waren veel Duitse gasten, dus dus ik kon mijn Duits weer eens oefenen. Na het eten hebben we nog even gepoold en gingen we vroeg naar bed.
Ook het ontbijt was inbegrepen. We konden opnieuw bananenpannenkoekjes bestellen, maar de tafel stond elke ochtend al zó vol: vers fruit, sap, koffie, thee, brood… zelfs pindakaas! Vooral op dagen dat we niet doken was het heerlijk, op duikdagen eet je toch altijd wat minder ’s ochtends.
Deze week wilden we het duiken wat meer combineren met de natuur. Het noorden van Bali is groener, rustiger en precies de plek waar je dus echt rust kunt vinden. De eerste dag trokken we eropuit om watervallen te bezoeken. Er is een secret waterfall waar je zelf met de scooter naartoe kunt, maar wij kozen voor de bekendere watervallen waar er 3 vlakbij elkaar liggen.
De rit duurde zo’n 45 minuten en alleen al onderweg zijn is leuk: je rijdt door kleine dorpjes, langs rijstvelden en ziet van alles voorbij komen. Bij aankomst kregen we een gids mee het park in. Hij bleek niet alleen gids, maar ook onze privé-fotograaf én assistent. Nadat we bij de eerste waterval hadden gezwommen en dus helemaal nat waren, droeg hij al onze spullen. Daarnaast had hij ook continu onze telefoon in zijn hand om foto’s te maken. Achteraf hebben we erg gelachen om de foto’s, sommige poses die hij voorstelde waren een tikkeltje ongemakkelijk, maar ertussen zaten echt prachtige beelden en het is een leuke herinnering aan de dag. Daarnaast zaten er ook een aantal lachwekkende video’s tussen van ons die over de gladde stenen weer het water uitkomen.
We wandelden zo’n twee uur door het park. Bij elke waterval konden we ook zwemmen; het water was ijskoud, maar we gingen er toch in. De route zelf was heel mooi: afwisselend uitzichtpunten op de watervallen van bovenaf en paden die je tot vlak bij het water brachten. Onze waterschoentjes kwamen hier goed van pas, dat is echt een aanrader om mee te nemen. Aan het einde van de wandeling kon je je omkleden en droge kleren aantrekken — ideaal na het koude water.
In het noorden bezoeken we ook een paar tempels en lokale marktjes. De markt is een mix van eten, kleding en dingen voor in huis. Overal liggen stapels tempeh. Het komt oorspronkelijk uit Java, maar op Bali wordt het net zo veel gegeten. Jammer genoeg kun je het niet meenemen als souvenir. Wel nemen we zuurzak mee, het fruit dat we eerder deze week proefden. De markt is sowieso een leuke plek om lokaal (en soms wat twijfelachtig) eten te proberen. We kopen ook andere lokale snacks die onze chauffeur ons aanraadt. Vaak hebben we geen idee wat we kopen, maar een leuke ervaring is het wel!
In deze regio bezoeken we ook 2 tempels. De eerste is een oude tempel waar een oudere meneer ons rondleidt. We verstaan van hem eigenlijk geen woord, maar zijn enthousiasme maakt veel goed. De tweede is een boeddhistische tempel, compleet anders qua stijl, maar met een rust die meteen opvalt. Verder zijn er ook hotsprings in de buurt. Leuk om te zien, maar anders dan we hadden verwacht. Het zijn drie baden met warm water, maar de natuurlijke bron zelf zie je niet en het geheel ligt niet echt in de natuur. Dat maakte het toch wat minder bijzonder.
Het duiken hier kan op verschillende plekken. Doordat ik deze week een beetje ziek was, hebben we uiteindelijk minder kunnen duiken dan we hadden gehoopt. Gelukkig was er in de omgeving genoeg te doen, waardoor we ons geen moment hebben verveeld.
We maakten in ieder geval twee duik op het huisrif. We zagen er allerlei kleine vissen en zelfs een paar schildpadden. Mijn doel was vooral om octopussen te spotten, maar die lieten zich helaas niet zien. Het duiken hier is super relaxt: je kunt gewoon vanaf de kant het water inlopen. Het huisrif is ongeveer 20 meter diep en biedt verschillende mogelijkheden om naartoe te gaan. Daarnaast wordt het huisrif met slechts 1 ander hotel gedeeld, dus je komt onderwater eigenlijk geen andere duikers tegen. De surface interval is weer op het resort zelf, dus je kunt lekker een koffie drinken tussen de duiken door. Ook kun je hier al je spullen spoelen en krijg je je eigen plek in de locker waar je je duikspullen weer kunt achterlaten. De duiken die je maakt worden gelogd, en aan het einde van je verblijf krijg je een documentje mee met een overzicht van alle duikstekken waar je gedoken hebt en de hoogtepunten van wat je gezien hebt onderwater! Ik ken weinig duikscholen die zo goed georganiseerd zijn als deze!
📍 Zuid Bali
Als afsluiting van onze reis verbleven we nog 2 dagen in het zuiden, dichter bij de luchthaven. Het eiland lijkt misschien klein, maar vergis je niet: we waren ruim drieënhalf uur onderweg. Ons plan voor deze laatste dagen was simpel: genieten van de kustlijn (die echt totaal anders is dan in het noorden of oosten) en een lesje nemen om te leren surfen.
We verbleven in Uluwatu, waar de stranden ruiger zijn, de kliffen hoger en de golven indrukwekkend. Als duiker voelt het altijd een beetje gek om golven op te zoeken, maar hier hoorde het er gewoon bij. We hebben heerlijk rondgezworven langs de stranden, uitgekeken over het turquoise water en natuurlijk nog even uitgebreid genoten van al het eten: nasi, tempeh, gado gado, smoothie bowls, tropisch fruit… Het was de perfecte, relaxte afsluiter van onze tijd op Bali.
Ook deze duikreis ervaren?
We bieden verschillende duikreizen naar Bali aan, volledig op maat gemaakt. Wil je net als wij een reis die afwijkt van wat er op de website staat? Geen probleem, alles is mogelijk!
